فلوتاسیون (Flotation) یا شناورسازی یک فرایند جداسازی است که بیشتر در صنایع معدنی برای جدا کردن مواد ارزشمند از باطلهها استفاده میشود. اساس این روش بر تفاوت خواص سطحی ذرات، بهویژه آبدوستی و آبگریزی، استوار است.
فلوتاسیون چگونه کار میکند؟
سنگ معدن خرد و آسیاب میشود تا ذرات ریز ایجاد شوند.
این ذرات با آب مخلوط شده و دوغاب (Slurry) تشکیل میدهند.
مواد شیمیایی خاصی به دوغاب اضافه میشوند تا ذرات موردنظر آبگریز شوند.
هوا به داخل دوغاب دمیده میشود و حبابهای ریز تشکیل میگردد.
ذرات آبگریز به حبابها میچسبند و به سطح میآیند.
کف تشکیلشده روی سطح جمعآوری میشود و حاوی ماده ارزشمند است، در حالی که مواد ناخواسته در پایین مخزن باقی میمانند.
کاربردها
استخراج و فرآوری مس
استخراج سرب و روی
فرآوری طلا و نقره
جداسازی زغالسنگ
تصفیه برخی پسابهای صنعتی
مواد شیمیایی مهم در فلوتاسیون
کلکتورها (Collectors): باعث آبگریز شدن ذرات هدف میشوند.
کفسازها (Frothers): به تشکیل و پایداری حبابها کمک میکنند.
تنظیمکنندهها (Modifiers): شرایط فرایند را برای جداسازی بهتر کنترل میکنند.
یک مثال ساده
در کارخانههای فرآوری مس، کانیهای مس به حبابهای هوا میچسبند و به صورت کف روی سطح جمع میشوند، اما سنگهای باطله در ته مخزن باقی میمانند. به این ترتیب عیار مس افزایش مییابد.
به زبان ساده، فلوتاسیون روشی است که از حبابهای هوا برای جدا کردن ذرات ارزشمند از ذرات بیارزش استفاده میکند.